W zachodniej części Łodzi, na Polesiu, rozciąga się 67 hektarów zieleni, która tworzy największy ogród botaniczny w Polsce. To miejsce łączy w sobie cechy parku spacerowego i naukowej kolekcji roślin – można tu spędzić całe popołudnie, gubić się między wzgórzami i stawami, albo po prostu usiąść na ławce przy jednym z osiemnastu zbiorników wodnych. Ogród działa od końca lat 60., choć jego historia sięga znacznie wcześniej.
Warto wiedzieć, że łódzka przygoda z botaniką zaczęła się już w 1929 roku. Wtedy powstał pierwszy ogród botaniczny w najstarszym parku miasta – Parku Źródliska I. To właśnie tam dziś stoi Palmiarnia, która technicznie jest oddziałem obecnego ogrodu. W środku rosną ponad 150-letnie palmy, pamiętające czasy łódzkich fabrykantów, którzy zapoczątkowali kolekcję egzotycznych roślin. Obecna lokalizacja między ulicami Konstantynowską, Krzemieniecką i Retkińską została urządzona dopiero w 1967 roku.
- największy ogród botaniczny w Polsce
- dziewięć tematycznych działów
- magiczny Ogród Japoński
- palmiarnia z egzotycznymi roślinami
- labirynt grabowy dla dzieci
Czego można się spodziewać na 67 hektarach
Spacer po całym terenie to kilka godzin marszu, więc lepiej zaplanować wizytę z głową. Krajobraz został sztucznie urozmaicony – dwanaście wzgórz obsypanych granitowymi, wapiennymi i piaskowcowymi głazami robi wrażenie, zwłaszcza w Alpinarium. Największe z nich znajdują się właśnie tam, pozostałe zdobią Ogród Japoński, Arboretum i dział Flory Polskiej.
Osiemnaście stawów i oczek wodnych dodaje miejscu spokoju. Największy zbiornik ma pół hektara i leży w samym sercu ogrodu, w dziale zieleni parkowej. Wiosną i latem pływają po nim kaczki, a na brzegach kwitną rośliny wodne. Tuż obok ciągnie się osiemsetmetrowa aleja lipowa – stare drzewa tworzą naturalny tunel cienia, idealny na upalne dni.
Dziewięć działów tematycznych
Ogród podzielono na dziewięć działów ekspozycyjnych, które razem zajmują około 58 hektarów. Najstarszą częścią jest dział roślin leczniczych i przemysłowych – późnym latem rosną tam ogromne słoneczniki i dynie, które wyglądają jak z bajki. W Arboretum kolekcje drzew i krzewów ułożono geograficznie: Europa, Azja, Ameryka Północna. Drogi i cieki wodne wyznaczają granice między kontynentami.
Ogród Japoński wyróżnia się orientalnym klimatem i przemyślaną kompozycją – kamienie, woda, starannie przycięte rośliny. To jedno z bardziej fotogenicznych miejsc w całym kompleksie. Flora Polska pokazuje rodzime gatunki, często niedoceniane na rzecz egzotyki. A przy głównej alei prowadzącej od wejścia latem eksplodują kolory – rabaty pełne kwiatów w różnych barwach.
Labirynt grabowy przy starej alei lipowej to ulubione miejsce rodzin z dziećmi. Można się w nim pogubić na dobre kilkanaście minut, co sprawia dzieciakom sporą frajdę.
Palmiarnia – tropiki w centrum miasta
Palmiarnia została otwarta dla zwiedzających w 1956 roku i od tamtej pory gromadzi kolekcję około 4,5 tysiąca roślin z ponad tysiąca gatunków i odmian. Najstarsze palmy pamiętają czasy, gdy Łódź była przemysłowym gigantem – mają ponad półtora wieku. Obok nich rosną bananowce, araukarie, bambusy i figowce.
Rośliny prezentowane są w trzech pawilonach: dla roślinności twardolistnej śródziemnomorskiej, dla tropików i dla subtropików. Pod okazałymi koronami drzew znalazło miejsce dla storczyków, bromelii, begonii, paproci i krotonów. Od późnej wiosny można też zobaczyć ogródek dydaktyczny z kilkudziesięcioma gatunkami roślin – uważany jest za pierwszy ogród botaniczny w Łodzi.
Dla kogo jest to miejsce
Ogród sprawdzi się praktycznie dla każdego. Rodziny z dziećmi mają labirynt grabowy, duże przestrzenie do biegania i stawy z kaczkami. Miłośnicy botaniki znajdą tu ponad 3400 gatunków roślin gruntowych i około 2000 taksonów szklarniowych – jest co oglądać i studiować. Osoby szukające spokoju docenią ciszę, ławki przy wodzie i cień starych drzew.
Fotografom polecają się szczególnie trzy miejsca: Ogród Japoński, największy staw z aleją lipową i Alpinarium ze skałkami. Wiosną, gdy kwitną tulipany (bywa ich ponad 50 tysięcy), główna aleja wygląda spektakularnie. Latem z kolei warto zajrzeć do działu roślin jadalnych i leczniczych – słoneczniki potrafią urosnąć do imponujących rozmiarów.
Kiedy najlepiej przyjechać
Każda pora roku ma swój urok. Wiosna to czas tulipanów i kwitnących drzew owocowych. Lato eksploduje kolorami na rabatach przy głównej alei. Jesień maluje liście w Arboretum na czerwono i złoto. Zima bywa spokojna, ale Palmiarnia działa cały rok i w mroźne dni tropikalne ciepło pod szkłem robi szczególne wrażenie.
Ogród organizuje cykliczne wydarzenia – Akademię Różnorodności z warsztatami ogrodniczymi i spacerami z przewodnikiem, Tydzień Liliowców w lipcu (blisko 16 tysięcy roślin w 90 odmianach), Botaniczną Piątkę dla biegaczy. W sezonie letnim otwiera się też Ogród Fabrykanta – dodatkowa atrakcja nawiązująca do przemysłowej historii miasta.
W Ogrodzie Botanicznym w Łodzi rośnie kilka tysięcy gatunków roślin. Obserwowanie zmian zachodzących w przyrodzie przez cały rok to jedno z największych uroków tego miejsca.
Informacje praktyczne – ceny, godziny, dojazd
Ogród znajduje się przy alei Włókniarzy (numery 151 i 209 to punkty orientacyjne w okolicy). Z centrum Łodzi najłatwiej dojechać komunikacją miejską – tramwaje i autobusy zatrzymują się w pobliżu. Parking jest dostępny, choć w weekendy bywa pełny.
Bilety wstępu mają przystępne ceny, z ulgami dla dzieci, studentów i seniorów. Palmiarnia ma osobny bilet. Warto sprawdzić aktualne ceny i godziny otwarcia na stronie botaniczny.lodz.pl, bo zmieniają się sezonowo. Latem ogród otwiera się wcześnie rano i zamyka wieczorem, zimą godziny są krótsze.
Na zwiedzanie samego ogrodu warto zarezerwować minimum dwie do trzech godzin – to pozwoli spokojnie przejść główne trasy i zobaczyć najciekawsze działy. Jeśli doliczyć Palmiarnię i dłuższy odpoczynek przy stawie, można tu spędzić pół dnia. Dobrze jest zabrać wodę, bo latem potrafi być gorąco, a punktów gastronomicznych na terenie nie ma zbyt wiele.
Ogród Botaniczny w Łodzi graniczy od północnego wschodu z ponad 200-hektarowym kompleksem zieleni, w skład którego wchodzi kilka parków. Można połączyć wizytę w ogrodzie z dłuższym spacerem po tej części miasta – Polesie to jedna z bardziej zielonych dzielnic Łodzi.